Succesvol naar NOM

DAT LUKT OOK BIJ PORTIEKWONINGEN UIT 1952

“Verschillende marktpartijen hebben energieconcepten voor Nul op de meter (NOM) renovatie van laagbouw ontwikkeld, maar de aanpak van gestapelde bouw leverde tot nu toe altijd hoofdbrekens op”, zo vertelt Onno de Wal, directeur van bouwbedrijf BIK bouw uit Barendrecht. “Ons project in Vlaardingen bewijst gelukkig het tegendeel.”

BIK bouw heeft met een aantal marktpartijen* een concept ontwikkeld dat NOM-renovatie van stapelbouw wél mogelijk maakt. In Vlaardingen werd onlangs het eerste volgens die nieuwe methode gerenoveerde complex opgeleverd. De portiekwoningen aan de Soendalaan, eigendom van woningcorporatie Waterweg Wonen, dateren uit 1952 en voldeden niet meer aan de eisen van deze tijd. Door een combinatie van unieke techniek en uitstekende samenwerking met de bewoners kunnen we van een groot succes spreken.

Toegepaste techniek

In dit blok met verouderde portiekwoningen kreeg iedere verticale kolom van drie woningen een centrale warmtepomp, aangesloten op een individuele lus die op 130 meter diepte in de achtertuin van het complex wordt aangelegd. Arno Roodbol, als projectmanager bij installatiebedrijf Giesbers & Van der Graaf bij het project betrokken, legt uit: “Bij het project in Vlaardingen is berekend dat de warmtelast per woningkolom 4,5 kilowatt bedraagt. De WPU 55 van Itho Daalderop, het type warmtepomp dat geplaatst is, levert 5,5 kilowatt. De overcapaciteit zorgt ervoor dat de tapwaterboilers sneller worden geladen. Mocht een boiler een keer te snel leegraken, bijvoorbeeld omdat veel mensen achter elkaar douchen, dan kunnen bewoners er zelf voor zorgen dat hij sneller laadt, dankzij de overcapaciteit van de warmtepomp.” In dit project wordt de Itho Daalderop monitoring toegepast zodat de energieprestaties van het warmtepompsysteem, de opbrengst van de PV-panelen en het huishoudelijk verbruik van de woning in relatie tot elkaar gecontroleerd en vastgelegd kunnen worden.

Verwarming en koeling

Op het dak van de portiek/etage-flat zijn 15 PV-panelen per woning geplaatst, wat voldoende is voor de gehele energievoorziening van verwarming, koeling, ventilatie, warm tapwaterproductie en huishoudelijk stroomgebruik. De woningen zijn volledig van het gas afgesloten, er is dus geen back-upsysteem voor de warmtepompen. “We hebben er meer dan genoeg vertrouwen in dat een back-up helemaal niet nodig is”, zo stelt Roodbol. Deze systemen zorgen bij dit project niet alleen voor verwarming en warmtapwater, maar ook voor nagenoeg gratis koeling. “Naast wooncomfort zorgt het 2nd Skin-renovatieproject overigens ook voor een gezondere leefomgeving, vult Onno de Wal aan. “De enige ventilatiemogelijkheid die deze woningen hadden, bestond uit een paar klap-ramen. De toepassing van balans-ventilatie zorgt dus ook voor een veel betere kwaliteit van de binnenlucht.”

Blij en tevreden

Uniek was niet alleen de techniek, ook de samenwerking met de bewoners, vertelt Nathalie van Nieuwkoop van
Waterweg Wonen. “We wilden dat 100% van de bewoners akkoord ging met de renovatie. Daarom is er veel één-op-één-contact geweest. Huurders zijn enthousiast over het resultaat. Vooral over de nieuwe, grotere balkons, het nieuwe uiterlijk en het extra comfort.”

Anders luchten en verwarmen

Ook al zijn de woningen af, de begeleiding gaat door, legt Van Nieuwkoop uit. “We blijven namelijk online het energie-gebruik volgen. We geven tips over het anders luchten en verwarmen in een zo’n goed geïsoleerd huis. Blijven de huurders binnen hun energiebundel, dan betalen ze evenveel of minder aan energiekosten dan vroeger. Tot nu toe zijn de huurders zeer enthousiast dus ook wij zijn uitermate tevreden”.

* Projectparticipanten: BIK bouw, Waterweg Wonen, STO Isoned, Kingspan, TU Delft, Climate Kic, Giesbers & Van der Graaf, Itho Daalderop

Forse besparing, beperkte investering

Steeds meer mensen kiezen een hybride installatie als toekomstbestendig alternatief voor hun oude cv-ketel. Met de drie hybride Basisoplossingen van Nefit biedt u uw klanten de beste prijs-kwaliteitverhouding. Op deze pagina vindt u alle informatie en tools.

‘Super Heating’

125 JAAR OUDE BOERDERIJ NAAR NUL-OP-DE-METER

Hoe maak je van een 125 jaar oude boerderij een toekomstbestendig gebouw met NOM-predikaat? Met die duurzame puzzel ging familie Floren uit Hank de afgelopen jaren aan de slag. Het ontbrekende stukje bleek uiteindelijk een Ecodan lucht/waterwarmtepomp van Mitsubishi Electric/Alklima B.V.

Op een steenworp afstand van de A27 vind je het Brabantse plaatsje Hank. Op een langgerekt perceel - met een kippenren, wilgen, een moestuin en schapen – ligt de feeërieke boerderij van familie Floren. Net achter de witte boerderij kabbelt het watertje de Vierbansche Gantel, oorspronkelijk onderdeel van de Biesbosch.
Chantal Floren wijst trots naar een stuk land aan de andere zijde van de kreek. Het is sinds een tijdje hun eigendom. Het land is gelegen tussen de agrarische gronden en is – met behulp van Brabant Landschap – omgetoverd in een foerageergebied voor vogels. “Het is nu een stepping stone voor de vogels die doortrekken naar de Biesbosch. Hoe mooi is dat?”
Het is exemplarisch hoe Chantal en Danny Floren met duurzaamheid bezig zijn. De People, Planet, Profit-gedachte staat dan ook hoog in het vaandel. Toen de 125 jaar oude boerderij in Hank werd aangeschaft was duurzaamheid vanzelfsprekend het uitgangspunt.

Drie warmtepompen

Het gevolg was dat de verbouwing zelfs even in een impasse kwam. De oplossing diende zich aan toen de familie Floren met Alklima, exclusief importeur van Mitsubishi Electric warmtepompen, in gesprek raakte. Er bleek een lucht/waterwarmtepomp te bestaan. Het ontbrekende stukje van de duurzame puzzel. Danny Floren: “Geluk bij een ongeluk is dat we destijds bij de eerste verbouwing al voor vloerverwarming hebben gekozen, ideaal voor de warmtepomp.”
De keuze viel op de Ecodan lucht/water-warmtepomp van Mitsubishi Electric. Dit is een combiwarmtepomp die gebruik maakt van Zubadan-techniek. Hiermee is het mogelijk om 60° C warmwater te bereiden. Zubadan is Japans voor ‘Super Heating’. Dit door Mitsubishi Electric gepatenteerde systeem geeft tot -15 °C hetzelfde verwarmingsvermogen als bij +7 °C. Dit gebeurt door de zogenaamde ‘flashinjectie’. Een speciale scrollcompressor spuit het vloeistofmengsel van het koudemiddel rechtstreeks in de compressor.
Danny Floren: “We hebben niet een heel grote warmtepomp, maar drie kleintjes. Die zijn in cascade geschakeld. Twee zijn er specifiek voor het verwarmen van de woning, de derde is voor het op temperatuur houden van het tapwater. Uitgangspunt is dat we vooral ook comfort wilden hebben, zo hebben we gekozen voor een boiler van vijfhonderd liter. Dan zit je niet snel zonder, dat is met drie opgroeiende dochters een must.”

Nul-op-de-meter

De overstap naar gasloos is geruisloos gegaan. Chantal Floren: “Onze boerderij is nog niet helemaal Nul-Op de-Meter. Als we de elektrische auto niet zouden hebben dan wel. We zijn weliswaar nu nog niet helemaal in balans, maar dat hebben we bewust gedaan. We gaan het systeem eerst een paar jaar lang monitoren.” Danny Floren: “Vervolgens kunnen we gaan fine tunen. We zien het als een groeimodel. We kunnen dan goed zien of we op jaarbasis nog tekort komen en mogelijk zonnepanelen erbij moeten leggen.”

Naar Nul op de Meter

Ombouwmethode voor woningen van vóór 1970

bestaande situatie


nieuwe situatie

Een samenwerking tussen partijen die leidt tot een verduurzaming van de gebouwenvoorraad, is altijd een stap in de juiste richting. BIK Bouw, TU Delft, Climate KIC, Itho Daalderop, Kingspan en Sto Isoned slaan de handen ineen. Deze partijen hebben een methode ontwikkeld die de oplossing biedt voor woningen van vóór 1970, waarbij bouwtechnische gebreken bekend zijn.

2nd Skin® is de naam voor de verduurzamingsmethode. De methode baseert zich met name op etagewoningen, waarbij de buitenzijde van het gebouw gerenoveerd dient te worden. Een combinatie van slimme technologieën verbetert de duurzaamheid van de woningen. De 2nd Skin®-methode is toepasbaar op zeer grote schaal wegens de gemakkelijk produceerbare componenten.

Stevige duurzaam jasje

Een aantal maatregelen wordt getroffen als 2nd Skin® wordt toegepast. Zo wordt er een nieuwe gevelconstructie op de bestaande gevel geplaatst. Daarnaast wordt de installatie van buitenaf geregeld en onderhouden. Innovatief is dat deze optimalisatiemethode inclusief de installatie van buitenaf plaatsvindt met modulaire technieken. Deze zijn licht van gewicht en kunnen daardoor zonder aanpassing van de bestaande constructie van de gevel of fundering en zonder verbouwing van het interieur worden toegepast. Door de installatie aan de buitenzijde van de woning te plaatsen is het niet nodig om de ruimte binnen de woning te verkleinen door deze duurzame energie-installatie. Door de installatie los te koppelen van de woning ontstaan verschillende mogelijkheden voor energievoorziening en ventilatie. De buitengevel zal daarnaast te allen tijden worden geïsoleerd met een gevelisolatiesysteem van Sto.

Eerste 2nd Skin®-project

De Soendalaan in Vlaardingen is het eerste 2nd Skin®-project en daarmee ook een pilot voor de woningcorporatie Waterweg Wonen. Het gebouw uit de jaren 50 is sterk verouderd en is energetisch niet veel anders dan haar bouwjaar: de tijd van duurzaam wonen was er nog niet. De doelstellingen bij deze renovatie zijn duidelijk:
 verduurzaming van de woningen, waardoor zij de komende 25 jaar meekunnen;
 energiezuinige maatregelen waardoor de energiekosten dalen;
 een verbetering van het gevelbeeld;
 tevreden bewoners door de juiste bewonerscommunicatie.

Lage energiekosten

Door het concept Nul op de Meter te verwerken in de renovatie zullen de woonlasten van de bewoners niet omhoog gaan. In principe heeft de bewoner zelf het meeste invloed op de woonlasten, met name op de energiekosten. Bij normaal (doorsnee) gebruik zullen de woonlasten zeker niet stijgen. Een enkele stijging kan voorkomen als de bewoner de installatie niet op de juiste manier gebruikt. Daarvoor ondersteunt TU Delft in samenwerking met Waterweg Wonen de bewoner om tot een zo voordelig mogelijk resultaat te komen.

Bodemwarmtepompsysteem

Volgens Arno Roodbol, als projectmanager van installatiebedrijf Giesbers & Van der Graaf bij het project betrokken, is eenvoudig te verklaren waarom Itho Daalderop als partner binnen 2nd Skin de warmtepompen levert. “Wij installeren al bijna 20 jaar bodemwarmtepompsystemen van deze fabrikant, en zijn er altijd heel tevreden over geweest. Zowel over de producten zelf, als over de service en de manier waarop de prestaties na oplevering worden gemonitord.” Bij het project in Vlaardingen is berekend dat de warmtelast per woningkolom 4,5 kilowatt bedraagt. De WPU 55 van Itho Daalderop, het type warmtepomp dat er wordt geplaatst, levert 5,5 kilowatt. Roodbol: “De overcapaciteit zorgt er straks voor dat de tapwaterboilers sneller worden geladen. Mocht een boiler een keer te snel leegraken, bijvoorbeeld omdat veel mensen kort achter elkaar douchen, dan kunnen bewoners er zelf voor zorgen dat hij sneller laadt, dankzij de overdimensionering van de warmtepomp.”

Itho Daalderop

Itho Daalderop, een comfortabel, gezond en energiezuinig binnenklimaat

Itho Daalderop staat voor innovatieve producten en systemen, die een bijdrage leveren aan een comfortabel, gezond en energiezuinig binnenklimaat. Samen zorgen onze producten voor totaalsystemen die energieneutraal wonen – volgens de klimaateisen van morgen – vandaag al mogelijk maakt. We streven er naar om mensen plezieriger te laten wonen, werken en leven – met een assortiment dat bestaat uit verwarmings-, tapwater-, ventilatie- en regeltechniekoplossingen.

www.ithodaalderop.nl

Een energierekening van 0 euro?

Met een duurzame totaaloplossing van Nefit is energieneutraal wonen binnen bereik. Wil de klant van het gas af, dan is een ‘all-electric’ warmtepomp de meest populaire oplossing. Daarmee is energieneutraal wonen binnen bereik. Zeker wanneer de warmtepomp wordt gecombineerd met thermische zonne-energie en zonnepanelen. Maar ook met een ‘hybride’ oplossing kan tot 40% aardgas worden bespaard. Met de nieuwe generatie van Nefit realiseert u voor elke situatie een oplossing op maat.

100% Duurzaam met Nefit EnviLine en Nefit zone-energiesystemen (bron: Nefit)

Nefit EnviLine snelste groeier onder lucht/water warmtepompen
Uit recent marktonderzoek blijkt dat de Nederlandse warmtepompmarkt in 2016 enorm is gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. In de categorie lucht-water warmtepompen is Nefit EnviLine de snelste groeier qua marktaandeel. Niet verwonderlijk, want EnviLine levert uitzonderlijke prestaties. Zelfs in strenge winters (tot - 20°C) haalt EnviLine voldoende energie uit de buitenlucht, koeling is mogelijk op warme dagen tot 37°C, Met een hoge COP tot 4,9 en maar liefst 48 nieuwe varianten is maatwerk mogelijk voor elke situatie.

Gasloos
Wil uw klant van het gas af of is een gasaansluiting helemaal niet voorhanden? De all-electric variant van Nefit EnviLine is de meest populaire oplossing. Een cv-ketel en gasaansluiting zijn niet meer nodig. Bovendien kan EnviLine op zomerse dagen ook zorgen voor verkoeling. In combinatie met zonne-energie is een energieneutrale woning te realiseren. Nefit levert zowel thermische zonlichtsystemen voor warm water, als pv-systemen voor groene stroom. U kunt uw klanten dus een duurzame totaaloplossing op maat bieden van één merk.

Een juiste dimensionering en optimaal inregelen zijn cruciaal voor goede prestaties van elk duurzaam systeem. Laat u ondersteunen door de experts van Nefit, zowel in het voortraject, met berekeningen en advies ten aanzien van de configuratie, als bij de inbedrijfname.  

Hybride
Gasloos verwarmen is niet voor iedere situatie weggelegd. Ook met een ‘hybride’ oplossing kan tot 40% aardgas worden bespaard. Hierbij wordt een (bestaande) HR-ketel wordt gecombineerd met een bivalente EnviLine warmtepomp. Is er geen lage-temperatuur-afgiftesysteem aanwezig of is de isolatie niet optimaal? Dan is het advies om dat eerst aan te pakken voor de klant investeert in een lucht/water warmtepomp. En anders is een ventilatiewarmtepomp een goed alternatief. De VentiLine van Nefit bijvoorbeeld wordt gecombineerd met de HR-ketel en bespaart zo tot zo’n 35% op het gasverbruik. 

Subsidie
De aanschaf van een warmtepomp of een zonneboiler nog steeds extra interessant voor uw klanten dankzij de beschikbare ISDE-subsidie. Die loopt van ruim 800 euro voor een zonneboiler met een enkele collector tot 2.600 euro voor een EnviLine warmtepomp van 16 kW.

450 Euro actievoordeel
Consumenten die dit najaar hun verwarmingsinstallatie verduurzamen met een Nefit warmtepomp en zonne-energie krijgen tot en met 31 december 2017 tot 450 euro retour. Ligt verduurzaming van de installatie niet voor de hand vanwege budget, ruimte of geschiktheid van de woning, dan kunnen uw klanten nog steeds veel energie besparen. De nieuwste generatie HR-ketels, waaronder Nefit 9000i en Nefit TrendLine, bespaart bij een gasverbruik van 2000 m2 zo’n 200 euro op jaarbasis. Dit najaar ontvangen uw klanten 100 tot 150 euro retour bij aanschaf van een nieuwe Nefit HR-ketel. Meer informatie over de actie vindt u op de website van Nefit. Kijk op www.nefit.nl.

Energie Bespaarscan 
Vervangen, verduurzamen of 100% duurzaam? Consumenten die willen weten wat in hun situatie de mogelijkheden zijn, ontvangen snel online advies met de Energie Bespaarscan op www.nefit.nl/duurzaam